Home > ICT-onderzoek NL > Masterplan ICT 2009 > Interview I/O Magazine
 

?Het Masterplan ICT staat symbool voor de geboorte van de sector?

Het ICT-onderzoek Platform Nederland heeft in opdracht van het NWO gebiedsbestuur Exacte Wetenschappen en samen met een groot aantal partijen uit het veld een Masterplan ICT geschreven. Dit plan, dat op 12 mei tijdens ICTDelta is aangeboden aan de minister van OCW, geeft een coherente visie op het gebied van ICT-onderzoek en -onderwijs.

Het Masterplan ICT beschrijft de vier grote uitdagingen waar het veld zich voor gesteld ziet: het beheersen van de complexiteit van data en systemen, het aanwenden van ICT voor maatschappelijke en economische innovatie, het inzetten van ICT voor andere wetenschapsgebieden en het verhogen van de uitstroom van voldoende gekwalificeerde ICT-wetenschappers. IPN-voorzitter Arnold Smeulders licht enkele maatregelen toe die in het plan beschreven staan.

 

Tijd voor een impuls

Smeulders begint met de maatregel om een flinke onderzoeksinspanning te verrichten die moet leiden tot complexiteitsreductie. ?De ICT heeft allerlei innovatieve toepassingen mogelijk gemaakt voor de maatschappij, maar daarmee ook een hoop complexiteit teweeggebracht. Denk maar aan de grootte en onderlinge samenhang van softwaresystemen, of denk aan de enorme hoeveelheden data, de vele naast elkaar opererende netwerken in de communicatie- infrastructuur en de complexiteit van interactie. Die complexiteit zullen we zelf moeten reduceren?, zegt hij. ?Om dat te kunnen doen, is fundamenteel onderzoek noodzakelijk. De afgelopen jaren is er via Bsik en FES veel geïnvesteerd in onderzoek door publiekprivate samenwerkingsverbanden. Nu is het tijd voor een impuls in fundamenteel, ongebonden onderzoek.? Smeulders merkt op dat Nederland op dat gebied achterloopt op de ons omringende landen, die hiervoor veel meer geld beschikbaar stellen. ?Niemand in Nederland bestrijdt het belang van ICT voor onze welvaart en ons welzijn?, vervolgt hij. ?Maar je kunt niet als maatschappij sterk afhankelijk zijn van ICT en er dan vrijwel geen ongebonden onderzoek in doen.? Het Masterplan ICT stelt voor dit onderzoek te laten verrichten in open competitie voor het kleinschalige onderzoek, en in drie nationale clusters als het meervoudige, samenhangende aspecten zijn. In die clusters werken universitaire groepen van de hoogste kwaliteit nauw samen.

 

Naadloze kennistransitie

De tweede uitdaging die het Masterplan ICT noemt, is het structureel aanwenden van ICT voor maatschappelijke en economische innovatie. Smeulders zegt daarover: ?We hebben vanuit de Bsik- en de FES-regelingen grote impulsen gezien in publiekprivate samenwerking. Daar is een bepaalde methodiek uit voortgekomen, waardoor hightech-bedrijven veel meer geïnteresseerd zijn geraakt in wat er zich op de universiteiten afspeelt. Dat moeten we vasthouden. Nederland kan wat dat betreft nog veel van leren van de Angelsaksische landen, waar de connectie tussen bedrijven en universiteiten meer geaccepteerd is dan hier. Een universiteit als Stanford of Oxford zal zich nooit schamen voor haar relaties met het bedrijfsleven, sterker nog, ze zien dat als een asset.? Om een naadloze kennistransitie van wetenschappelijk onderzoek naar de hightech industrie te vergroten, moet het vraaggestuurde onderzoek van een tijdelijk naar een structureel karakter en de industrie meer investeren in ICT-onderzoek. Het voorstel is ook hiervoor clusters op te richten, die zich bijvoorbeeld richten op onderwerpen afkomstig van de ICT-Innovatie Platforms (IIP?s) van ICTRegie.

 

 

Veranderd karakter

Het is inmiddels duidelijk dat ICT niet alleen belangrijk is voor de maatschappij, maar ook leidt tot innovatie in wetenschapsgebieden buiten de ICT. Dat geldt zeker niet alleen voor de bètawetenschappen. Het gebruik van ICT maakt ander, diepgaander of grootschaliger onderzoek mogelijk en daardoor verandert het karakter van de wetenschapsbeoefening, legt Smeulders uit. ?Dat effect ziet inmiddels iedereen?, zegt hij. ?Maar men ziet niet dat het ook consequenties heeft voor de ICT zelf. De derde uitdaging behelst een investering in de ondersteuning van nieuwe paradigma?s in andere wetenschapsgebieden, in de ontwikkeling van generieke ICT-methoden en -technieken en in de invoering van het gebruik daarvan.?

 

Gezamenlijke basis

De laatste uitdaging waar het Masterplan ICT zich over uitspreekt, is onderwijs: het verhogen van de uitstroom van voldoende gekwalificeerde ICT-wetenschappers. Een van de hindernissen is dat de universitaire bacheloropleidingen in Nederland geen gemeenschappelijke kernkwalificaties hebben vastgesteld waaraan elke afgestudeerde in een ICT-wetenschappelijke bacheloropleiding moet voldoen. Smeulders licht toe: ?Door landelijk afspraken te maken en onderdelen van onderwijscurricula gezamenlijk te ontwikkelen, valt veel te winnen. Alleen dan is het helder voor de afnemers ? bedrijven en universiteiten ? wat het betekent als je in de informatica bent afgestudeerd. Lokale variatie is natuurlijk wel prima.? Een

andere optie om de universitaire uitstroom te vergroten, is het verbeteren van de aansluiting tussen hbo en universiteit. Momenteel stroomt slechts een klein deel van de hbo-studenten door. ?Dat is zonde?, vindt Smeulders, ?want onder hen zijn er zeker studenten voor wie een universitaire studie in eerste instantie geen optie was. We willen hen sterk stimuleren dat wel te overwegen. En we kunnen ook helpen om het onderwijs in de ICT op het vwo beter te maken.?

 

Organisch gegroeid

?Het Masterplan ICT is tot stand gekomen in opdracht van het gebiedsbestuur van NWO Exacte Wetenschappen?, vertelt Smeulders. ?Na een klein jaar van intensieve samenwerking is het plan organisch gegroeid op basis van de bijdragen en de inbreng van een groot aantal mensen uit het veld. Het echte schrijfwerk is gedaan door oud-IPN-voorzitter Paul Klint, VU-hoogleraar Maarten van Steen en mijzelf. Het plan is door een grote groep gelezen en afgestemd met directeuren en decanen, de Technologiestichting STW, de VSNU-kamer Informatica en ICTRegie.? Het regieorgaan werkte in dezelfde periode aan de totstandkoming van ICT2030.nl, een agenda die het hele terrein van ICT-beoefening tot en met de publiek private samenwerking bestrijkt. Het Masterplan ICT concentreert zich op wetenschappelijk onderzoek en onderwijs en sluit helemaal aan op ICT2030.nl. Beide zijn tijdens ICTDelta overhandigd aan de minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven.
Het resultaat van het hele proces vindt Smeulders veel groter dan alleen het document dat er nu ligt. ?De inhoud en de maatregelen worden breed gedragen. Veel meer wetenschappers dan voorheen zijn nu bereid een relatie te onderhouden met de buitenwereld. Daar ben ik trots op. We hebben niet alleen een plan tot stand gebracht, maar ook de geboorte van een sector.?

 

Helder en zakelijk

Het Masterplan ICT is geschreven in opdracht van het NWO-gebiedsbestuur Exacte Wetenschappen (EW). Voorzitter Emile Aarts: ?Onder EW vallen de deelgebieden astronomie, wiskunde en informatica. Die deelgebieden formuleren hun eigen onderzoeksagenda, op basis waarvan het gebiedsbestuur zijn strategie bepaalt. We hebben de Nederlandse informatici om een masterplan gevraagd en een goed, vernieuwend strategiedocument gekregen, dat in heldere en zakelijke termen weergeeft welke richting het informaticaveld op wil.? Emile Aarts is blij te zien dat de beleidselementen uit het plan goed aansluiten op de strategielijnen van NWO en de uitgangspunten van het gebiedsbestuur Exacte Wetenschappen. Hij zegt: ?We zijn bijvoorbeeld verheugd dat de informatica, net als de wiskunde, clustervorming nastreeft. Dat geeft focus en massa aan een aantal onderzoeksthema?s. Ook de aandacht voor loopbaanontwikkeling van onderzoekers en het samen optrekken met ICTRegie past prima in ons eigen beleid. Als gebiedsbestuur moeten we door een groot tekort aan fondsen helaas teveel goede onderzoeksvoorstellen afwijzen. De aanbevelingen in het Masterplan ICT geven ons volop ammunitie voor een stevig gesprek met financiers zoals de ministeries en het Algemeen Bestuur van NWO.

 

 


Uitgelicht

Evenementen ICT

ICT.OPEN 2012

Stelling

Roadmap ICT

I/O Magazine
                   

Uitgelicht

Evenementen ICT

ICT.OPEN 2012

Stelling

Roadmap ICT

I/O Magazine
01-01-2013
Russische universiteit zoekt Nederlandse partners in IT
17-12-2012
ICT Personality Award 2012
11-11-2012
Sentinels
» Meer nieuws

10-04-2013
Sense of Contact 15
» Activiteit toevoegen
» Volledige kalender

ICT OPEN 2012


» Lees verder

Wat is de grootste uitdaging?
Complexiteit
Maatschappelijke innovatie
Wetenschappelijke paradigma's
Voldoende gekwalificeerde wetenschappers
 

» Resultaten stelling

Roadmap ICT topsectoren

» Lees verder

I/O - december 2012

» Lees verder